Kusimuka kweHumambo hweOttoman

Kusimuka kweHumambo hweOttoman kubva kune vakazvininipisa varwi mukupera kwezana ramakore rechi 13 kusvika kuvatongi vehumambo hukuru pakati pezana ramakore rechi 16 inyaya yeshuviro, zano, uye shanduko yakashandura mepu yenyika.

Kubva pamazana emakore nemakondinendi, umambo uhwu hwakanga huri pakati pehunogara kwenguva refu uye hune simba zvikuru munhoroondo. Zvakatanga zviri diki Anatolian beylik uye yakakura ikava nyika yakakura, ine marudzi mazhinji, uye ine zvitendero zvakawanda.

Yakapararira makondinendi matatu-Europe, Asia, uye Africa- chimwe nechimwe chinopa kutonga kwakarongeka pamusoro penzira dzinokosha dzekutengeserana, kuchinjana kwetsika, uye simba rezvematongerwo enyika.

Uku kusimuka kubva mukusajeka kuenda pakutonga yaive nguva yakagadziridza nzira dzekutengeserana dzedunhu nepasirese, diplomacy, uye kuchinjana kwetsika pakati pekupedzisira 13th uye pakati pe16th century, yakaumbwa nehunyanzvi hwehutungamiriri, hunyanzvi hwemauto, uye kuchinjika.

Mavambo muAnatolia (Kuzopera 13th Century)

Nheyo yeOttoman Beylik

Nheyo yeOttoman Beylik - Kusimuka kweHumambo hweOttoman
Mufananidzo naLinda Gerbec paUnsplash

Imba yeOttoman yakavambwa naOsman I kutenderera 1299 kuchamhembe kwakadziva kumadokero kweAnatolia, padyo nemuganhu weByzantine. Osman, mutungamiriri wedzinza reTurkic, akaedza kubatanidza simba rake nekubatanidza madzinza emunharaunda pasi peutungamiri hwake.

Geopolitical Context

Iyi nguva yekutanga yakaratidza chikamu chekutanga mukusimuka kweHumambo hweOttoman.

Panguva ino, Seljuk Sultanate yeRum yakanga iri kudzikira nekuda kwekupinda kweMongol uye kukakavara kwemukati, nepo Humambo hweByzantine hwakaderedzwa nemazana emakore ehondo uye kurwisana kwevanhu. Kusagadzikana uku kwakagadzira mikana kune masimba ari kusimukira.

Nzira dzeKuwedzera

Osman nevakamutsiva vakawedzera nharaunda yavo nounyanzvi vachishandisa zvose zviri zviviri zvibvumirano—kuumba mibatanidzwa nemabheylik aiva pedyo—uye hondo, vachinangana nemataundi anokosha nenhare. Mamiriro ezvinhu ezvematongerwo enyika enzvimbo iyi akakamukana akavabvumira kuti varatidze pesvedzero nokukurumidza.

Early Territorial Gains

Early Territorial Gains - Kusimuka kweOttoman Empire
Mufananidzo naJulien Goettelmann paUnsplash

Kukunda kwekutanga kwaisanganisira dzimba dzakakosha kuchamhembe kwakadziva kumadokero kweAnatolia, izvo zvaipa zviwanikwa, simba revanhu, uye kudzika kwehurongwa. Kukunda kwekutanga uku kwakaisa hwaro hwekuwedzera mune ramangwana muEurope nekupfuura. Kukunda uku kwaive zviitiko zvakakosha mukusimuka kweHumambo hweOttoman.

Kuwedzera muBalkans (14th Century)

Hutungamiri hwaOrhan (1324–1362)

Kutonga kwaOrhan kwakaratidza zvakakosha nharaunda, kusanganisira kutorwa kwe Bursa muna 1326, rakava guta rekutanga reOttoman uye muzinda wekutonga nekutengeserana.

Kutanga Kuwedzera kweEurope

Pasi peMurad I, maOttomans akayambuka kuenda kuEurope kuburikidza neGallipoli Peninsula, vachitora mhirizhonga yemukati pakati penyika dzeBalkan kuchengetedza nharaunda uye simba.

Kukunda Kwakakosha muBalkan

Kuburikidza nenhevedzano yemishandirapamwe, maOttoman akakunda Serbian, Bulgarian, nemamwe mauto ematunhu, achibatanidza kutonga kwavo. Kukunda uku kwakavhura nzira yekupinda kwakadzama muEurope. Imwe neimwe ye

kukunda uku kwakaita basa rakakosha mukusimuka kweHumambo hweOttoman.

Hondo yeKosovo (1389)

Hondo yeKosovo yaive nguva yakasarudzika, ichisimbisa kuvepo kweOttoman muBalkan. Kunyangwe Sultan Murad I akaurayiwa panguva yehondo, mhedzisiro yacho yakavimbisa kuenderera kwekutonga kweOttoman mudunhu uye yakaodza mwoyo kurongeka kwemakumi emakore. Iyi shanduko yaive yakakosha mukusimuka kweHumambo hweOttoman.

Kukundwa kweConstantinople (1453)

Kugadzirira uye Strategy

Zvichida chiitiko chakanyanya kukosha munhoroondo yeOttoman, kukundwa kweConstantinople naMehmed II (Mehmed Mukundi) muna 1453 ndiko kwaive kupera kwekuronga zvine hungwaru. Mehmed akasimbisa mauto emugungwa, akavaka nhare huru ye Nhare yeRumeli kudzora Bosporus, uye akaunganidza rimwe remauto makuru epanguva iyoyo.

Kukomba uye Tactics

Kukomba kwacho kwakatanga muna Kubvumbi 1453, nemaOttomans vachishandisa pfuti dzekukomba dzepamusoro, kusanganisira pfuti huru dzinokwanisa kuputsa Masvingo ekare eTheodosian. Zvivhariso zvengarava zvakamisa zvinhu, uye kurwisa kusingadzoreki kwakaderedza vadziviriri veguta.

Kuwa kweGuta

Pana May 29, 1453, pashure pemazuva 53 okukomba, mauto eOttoman akaputsa masvingo, achigumisa Umambo hweByzantine ndokutapa guta racho. Shanduko yeConstantinople kuita Istanbul yakaratidza nguva itsva yeOttomans.

Kukosha Kwekukunda

Kukunda uku hakuna kungopa maOttoman kutonga kwenzvimbo yekutengeserana netsika asiwo kwakasimbisa nzvimbo yavo sesimba guru rinobatanidza Europe neAsia. Iyo yaimiririra kusimuka kubva kuMiddle Ages kuenda kune yekutanga yemazuva ano geopolitics uye yakamisa Istanbul semoyo wehumambo.

Mauto uye Kutonga Simba

Elite Military Organisation

Kusimuka kwemaOttoman kwaitsigirwa nehurongwa hwemauto hwakarongeka. Pakati payo paive nevakuru veJanissary mauto - mauto evacheche akatorwa kuburikidza nedevshirme system kubva munharaunda dzechiKristu, akadzidziswa zvakasimba, uye akavimbika zvakananga kuna sultan.

Kushandiswa kweAdvanced Military Technology

Mauto eOttoman akabatanidza zvombo zvepfuti, kukomba artillery, uye simba remugungwa kutanga, zvichivapa muganho pamusoro pevakawanda vedunhu. Magadzirirwo avo akarangwa uye mazano matsva akabatsira mukubudirira kwehondo.

Administrative Flexibility

Chimiro chekutonga chinochinjika chakabvumira kubatanidzwa kwevanhu vakasiyana-siyana nezvitendero munzvimbo dzehumambo. Hutongi hwenzvimbo kazhinji hwairamba huri mumaoko evatungamiriri vematunhu, vachitarisirwa neOttoman.

Iyo Millet System

Millet yakapa nzanga dzezvitendero—zvakadai sevaKristu veOrthodox, vaArmenia, uye vaJudha—mwero wakati wokuzvitonga munhau dzemitemo, dzechitendero, uye dzedzidzo. Urongwa uhwu hwakakurudzira kuvimbika pakati pevanhu vakakundwa uye kuderedza kushorwa.

Balance yeCentral Authority uye Local Autonomy

Nekuenzanisa chiremera chepakati chakasimba neruremekedzo kutsika dzenzvimbo, maOttoman akachengetedza kugadzikana uye nekuona kuunganidzwa kwemutero kwakanaka, kutorwa kwemauto, uye kurongeka munharaunda muhumambo hwavo hukuru.

Hurefu hweSimba pasi peSuleiman the Magnificent (16th Century)

Territorial Zenith

Pakazosvika pakati pezana remakore rechi16, pasi peSultan Suleiman Mukuru, Umambo hweOttoman hwakasvika pamwero mukurusa wahwo, huchibva kuHungary kusvika kuPersian Gulf, uye kubva kuNorth Africa kusvika kuArabia Peninsula.

Kukunda Kwemauto

Suleiman akatungamira mishandirapamwe yakabudirira muEurope, achibata Belgrade (1521), achikunda Hondo yeMohács (1526), uye achipinda muHungary. Kumabvazuva, akawana kukunda pamusoro peSafavids, nepo mauto ake ehondo aitonga Mediterranean, Gungwa Dzvuku, uye Persian Gulf.

Kuvandudzwa kweMutemo uye Kutonga

Kugadziriswa kweMutemo uye Kutonga - Kusimuka kweOttoman Empire
Mufananidzo naHacı Elmas paUnsplash

Anozivikanwa se "Kanuni" (Mupi Wemitemo), Suleiman akagadzirisa uye akakodha mitemo kuti ienderane neIslam Sharia nemaitiro echivanhu. Shanduko idzi dzakasimbaradza kururamisira, hutungamiriri huri pakati nepakati, nekuvandudza utongi.

Architectural uye Cultural Kubudirira

Architectural uye Cultural Kubudirira - Kusimuka kweOttoman Empire
Mufananidzo waEnes Doğan paUnsplash

Pasi perutsigiro rwake, humambo hwakasangana nezera regoridhe rezvivakwa, nemabasa makuru nemukurumbira. architects zvakaita se Mimar Sinan, David Agha, uye Mehmed Agha.

Sinan's masterpieces, kusanganisira iyo Süleymaniye Mosque uye Selimiye Mosque, yakaratidza kupenya kweinjiniya uye kuwirirana kwekunaka.

Davud Agha akabatsira kumapurojekiti makuru emuzinda nemamosque, achisiya mucherechedzo wake padenga rehumambo.

Mehmed Agha anopembererwa nekugadzira iyo iconic Bhuruu Mosque, chiratidzo chekunaka kwekuvaka kweIstanbul.

Munguva iyi, hunyanzvi, mabhuku, uye hunyanzvi zvakabudirira, zvichiratidza kusanganiswa kwetsika dzakasiyana-siyana uye kusimbisa nhaka yehumambo hwekuvaka.

Nhaka

Nhaka - Kusimuka kweHumambo hweOttoman
Mufananidzo naLinus Mimietz paUnsplash

Kutonga kwaSuleiman kwakasiya nhaka isingaperi yesimba rehondo, kuvimbika kwemutemo, uye kubudirira mutsika. Kurwisa kwake kwechiuto hakuna kungochengetedza nzvimbo dzakakura chete asiwo kwakavimbisa kutonga pamusoro penzira dzinokosha dzekutengeserana. Kuchinja kwake pamutemo kwakaumba kutonga kweumambo kwezvizvarwa.

Kutsigira kwake tsika kwakasimudzira nhaka yehunyanzvi uye yekuvaka inotsungirira munzvimbo dzakaita se Süleymaniye Mosque. Nguva iyi yairatidza nhongonya ye Ottoman hutongi hwezvematongerwo enyika uye pesvedzero yetsika, kushanda semuenzaniso wehukuru hwehumambo munyika yekutanga yemazuva ano.

mhedziso

Kusimuka kweHumambo hweOttoman kwanga kusiri chiitiko chakangoerekana chaitika asi nzira yakaderera yakavakirwa pakuwedzera kwehunyanzvi, pragmatism yezvematongerwo enyika, uye kuchinjika kwetsika. Kubva pamavambo ayo ane mwero muAnatolia, yakakura kuva simba guru raizopesvedzera nzira yenhau kweanopfuura mazana matanhatu emakore.

Uku kusimuka kunoshamisa kweHumambo hweOttoman kunoratidza kuti kuona, kusimba, uye kuchinjika kunogona sei kushandura diki muganhu beylik kuita humambo hwenyika; Kunzwisisa kusimuka kweHumambo hweOttoman kunopa zvidzidzo zvisingaperi muhutungamiriri uye kukura kwehungwaru

Pakupedzisira, kusimuka kweHumambo hweOttoman kunomira seimwe yenhoroondo inoshamisa shanduko yezvematongerwo enyika. Kune vanyori venhoroondo uye vanofarira, kusimuka kweHumambo hweOttoman kunoramba kuri rondedzero inomanikidza yeshanduko. Kukosha kusingagumi kwekusimuka kweHumambo hweOttoman hakugoni kuwedzeredzwa.Sezvatinocherechedza kusimuka kweOttoman Empire, tinopupurira kuti hutungamiri hune mwero hwakashandurwa sei kuva simba repasi rose.Saka, kusimuka kweHumambo hweOttoman kunopa muenzaniso wekuchinja kwezvakaitika kare. building.

Mhedziso - Kusimuka kweHumambo hweOttoman
Mufananidzo naRicardo Gomez Angel paUnsplash